środa, 24 lutego 2010

Anielska Hierarchia Dionizego Areopagity

Hierarchia Dionizego jest prawdopodobnie najbardziej bliska rzeczywistej hierarchii panującej w Niebie. Sam Dante Alighieri w swojej Boskiej Komedii pisze, że Dionizy Areopagita znał rzeczywistość anielską z objawienia, które przekazał mu jego nauczyciel św. Paweł. Sam Dionizy pisze, że nawrócił się po wysłuchaniu mowy św. Pawła w Atenach – potwierdzają to Dzieje Apostolskie (Dz 17, 32). W prawdziwość słów ucznia św. Pawła nie wątpili również św. Tomasz z Akwinu, błogosławiona Hildegarda z Bingen i inni wspaniali teologowie oraz mistycy. Również teologowie wczesnośredniowieczni nie mieli wątpliwości co do prawdziwości pochodzenia Hierarchii niebiańskiej.

Według Dionizego istoty anielskie dzielimy na trzy hierarchie – zastępy, chóry. Najwyższa obejmuje: Serafiny (Iz 6,2), Cherubiny (Rdz 3,24; Iz 37,16; Ez 10,3), i Trony (Kol 1,16), środkowa: Panowania (Kol 1,16), Moce (Ef 1,20-21), Władze, a trzecie najbliższa istotom ludzkim: Zwierzchności, Archaniołów (1 Tes 4,15) i Aniołów (Rdz 8,38). Inspiracją Areopagity była Księga Izajasza (Stary Testament) oraz listy św. Pawła w których wymienia on Trony, Panowania, Zwierzchności i Władze. Z biegiem czasu Kościół (zresztą słusznie i nie bezpodstawnie) zaakceptował dzieło Dionizego i uznał je za prawdziwe.

Hierarchiczny świat opisywany przez Dionizego jest doskonały, piękny i niezwykle barwny, obfitujący w elementy kosmologiczne
. Bystry czytelnik może w nim dostrzec nauki mistrza Areopagity św. Pawła, który tak oto pisał: „ Chrystus (…) jest pierworodnym przed wszelkim stworzeniem. W nim stworzone zostało wszystko w niebie i na ziemi, co widzialne i co niewidzialne: Trony, Państwa, Księstwa i Potęgi. Wszystko stworzone zostało przez niego i dla niego. On stoi na czele wszystkiego i wszystko ma w nim swój byt” (Kol 1, 16). W Hierarchii niebiańskiej Dionizego wszystko dojrzewa do swojej własnej pełni, a każdy jego element, pod wpływem działania boskiej światłości i miłości oczyszcza się, oświeca, udoskonala i zyskuje, każdy na swoją miarę, w zależności od stopnia zajmowanego w swojej własnej hierarchii - chórze. Według Areopagity ostatecznym celem hierarchicznej wiedzy i aktywności jest uczestnictwo w boskim objawieniu zarówno aniołów jak i „myślących” ludzi. Dionizy pisze również, że najniżsi aniołowie nie posiadają mocy i wiedzy tych aniołów, którzy górują nad nimi. Podkreśla on uczestnictwo wszystkich chórów anielskich w boskim planie na zasadzie analogii, na miarę miejsca, które jest każdemu przypisane, a więc jedni uczestniczą w obfitości, inni cząstkowo, a jeszcze inni w skromnym zakresie.
Dionizy Areopagita spisał wszystkie nauki swojego mistrza św. Pawła oraz własne przemyślenia i stworzył piękne dzieło zatytułowane „Hierarchia niebiańska”. Poniżej przedstawiam poszczególne chóry anielskie wymieniane przez Dionizego oraz ich opisy, które sporządziłem na podstawie wszystkich mi znanych dzieł natchnionych oraz apokryficznych.

Serafiny – ich hebrajska nazwa Serafim wskazuje na to, że płoną one i gorzeją (ukazują się ludziom w ogniu – ich natura jest ognista). Prorok Izajasz (Iz 6, 1), który widział je na własne oczy tak je opisuje: „(…) każdy z nich miał po sześć skrzydeł; dwoma zakrywał swą twarz, dwoma okrywał swoje nogi, a dwoma latał. I wołał jeden do drugiego: Święty, Święty, Święty jest Pan Jahwe Zastępów!. Cała ziemia pełna jest Jego chwały (…)”. Pieśń wspomniana przez proroka jest nazywana Trishagion, a Serafiny śpiewają ją latając przy tronie Boga. Według apokryficznej Księgi Henocha Słowiańskiej są to anioły miłości, światłości i ognia. Dionizy zresztą potwierdza, że Serafiny są wypełnione szczególnym żarem nigdy nie ustającej miłości do Boga i posiadają umiejętność oczyszczania przy pomocy ognia. W Piśmie Świętym często przypisuje się im liczne twarze oraz mnogość stóp. Należy podkreślić, że Serafiny i Cheruby nie pełniły roli posłańców – ich wygląd jest zbyt straszny dla ludzkiego oka. Jak już wspomniałem Serafiny wychwalają Boga po trzykroć powtarzając słowo „Święty…”. Analogiczna sytuacja występuje w Apokalipsie św. Jana (Ap 4, 8) gdzie Trishagion śpiewają zwykli aniołowie.

Cherubiny – to duchy anielskie, przepełnione wiedzą o Bogu i kontemplujące Jego piękno, prorok Ezechiel pisze, że podtrzymują one Tron Boży. Cherubiny były znane w religiach babilońsko - asyryjskich gdzie wyobrażano je sobie jako skrzydlate stworzenia o ludzkiej lub lwiej twarzy i ciele sfinksa (niezwykłe podobieństwo do sfinksa w Egipcie!). Te dawne ludy wierzyły, że bogowie mieszkają w skrzydlatym dysku. U Asyryjczyków bogami takimi byli Szamasza i Aszura, a u Egipcjan bóg Horus. Najlepiej ich wygląd opisuje jednak Stary Testament „(…) Pośrodku było coś co było podobne do czterech istot żyjących. Oto ich wygląd: miały one postać człowieka. Każda z nich miała po cztery twarze i po cztery skrzydła. Nogi ich były proste, stopy ich zaś były podobne do stóp cielca; lśniły jak brąz czysto wygładzony. Miały one pod skrzydłami ręce ludzkie po swych czterech bokach. (…) skrzydła ich mianowicie przylegały wzajemnie do siebie- nie odwracały się gdy one szły; każda szła prosto przed siebie. Oblicza ich miały taki wygląd: każda z czterech istot miała z prawej strony oblicze człowieka i oblicze lwa, z lewej zaś strony każda z czterech miała oblicze wołu i oblicze orła, oblicza ich i skrzydła ich były rozwinięte ku górze; dwa przylegały wzajemnie do siebie, a dwa okrywały ich tułowie. Każda posuwała się prosto przed siebie; szły tam dokąd duch je prowadził; idąc nie odwracały się (…)” (Ez 1, 4 – 11). W Starym testamencie jest jeszcze kilka innych ciekawych fragmentów z Cherubami w roli głównej np. Pierwsza Księga Samuela (1 Sm 4, 4) opisuje jak pokonani przez Filistynów Izraelici, kazali sprowadzić z Szilo „Arkę Pana Zastępów, który zasiada na Cherubach”.

Trony – tak samo jak pozostali członkowie pierwszego (najważniejszego) zastępu trwają w wiecznym i nieprzerwanym obrocie wokół boskich rzeczywistości. Dionizy całą trójkę opisuje jako gorejącą potęgę ognia wypełnioną szczególnym żarem nigdy nie ustającej miłości do Boga. Samo imię Trony oznacza trwałe osadzenie przy Tym który jest Stwórcą wszystkiego i wszystkich.



Panowania, Moce, Władze – tworzą hierarchię pośrednią. Imię Panowania nie oznacza wcale ich rządów nad innymi, lecz ich doskonałe panowanie nad sobą, niezależność i wolność od wszelkich ziemskich pożądań i niewzruszoność wobec tyranii tych sił, które zatraciły podobieństwo do Boga. Jeśli zaś chodzi o Moce to ukazują one swoją niezachwianą cnotę męstwa w naśladowaniu boskich dzieł. Władze natomiast odsłaniają wszystkim szeregom hierarchicznym prawdę o Pryncypium wszelkiej władzy, które jest źródłem każdego władania.

Zwierzchności, Archanioły, Anioły – Archaniołowie według Dionizego nie stoją zbyt wysoko w hierarchii niebiańskiej. Do ich najważniejszych zadań należy pośrednictwo, mediacja i przekazywanie światła boskich tajemnic od Zwierzchności (które są najważniejsze w trzecim zastępie) do aniołów zamykających wszystkie stany niebiańskich intelektów (Anioły są tym samym najniższą anielską kategorią).

Dionizy Areopagita w swoich pismach poświęca Aniołom (pomimo, że stoją najniżej w hierarchii) tyle samo uwagi co Serafinom. Tym najwyższym dlatego, że przebywają zawsze w blisko Boga, a Aniołom dlatego, że przebywają zawsze blisko nas ludzi.

2 komentarze:

  1. Świetnie napisane :)
    I oby się nami opiekowały <3

    OdpowiedzUsuń
  2. TYLKO 3 TRIADA OSTATNIA ZAJMUJE SIĘ ZIEMIĄ LUDZI CHRONIĄ ANIOŁOWIE STRÓŻOWIE.

    OdpowiedzUsuń